Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris Kirundi. Mostrar tots els missatges
Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris Kirundi. Mostrar tots els missatges

dissabte, 13 de juny del 2026

Homilies en kirundi, sense passar pel Centre d'estudis de Muyange

    Molt han canviat les coses aquests darrers 50 anys, fins al punt que el Centre de Muyange s'està quedant més que obsolet.

    Mira què m'ha respost en dos segons  l'IA quan li he demanat:
    "Pots fer-me una homilia breu en kirundi per a la festa del Corpus a la parròquia de Rabiro, diòcesi de Gitega a Burundi, en UNA pàgina? Gràcies".

    "Hapa hari insiguro y'ijambo ry'Imana (ihomiliya) ngufi yateguriwe umusi mukuru w'Umubiri n'Amasozi vya Kristu (Corpus Christi), ibereye imibano yo ku paruwasi ya Rabiro, muri Diyosezi Nkuru ya Gitega.
    ​Yanditse mu rurimi rw'Ikirundi kandi ikwije urupapuro rumwe nk'uko uvyipfuza.

    Homiliya y'Umusi Mukuru w'Umubiri n'Amasozi vya Kristu (Corpus Christi)
    ​Paruwasi Rabiro – Diyosezi Nkuru ya Gitega

    Bavukanyi bakundwa mu Mwami wacu Yezu Kristu,
    Mwaramutse, mu kanyamuneza k’uyu musi mukuru!
    Uyu musi, muryango w’Imana ukomoka ngaha i Rabiro, dushonje kandi rema, turakoranye ngo ushire hamwe unyotere ikintu gikomeye cane mu buzima bwacu bwa gikirisu: Ukaristiya Ntagatifu. 
    Umusi mukuru wa Corpus Christi nticari igisata c’ibirori gusa, ni umwanya wo gushimira Imana ku kigongwe n’urukundo rwayo bitagira urugero, rwo kuturekera Umwana wayo ngo abe imfungurwa y’akanyamuneza n’ubuzima budashira.
    Yezu ntiyashatse kudusiga twonyene. 
    Mu rukurikirane rw’ubuzima bwacu, mu magorwa y’isi, mu mibabaro no mu masengesho yacu ya paruwasi, Yezu arakomeza kutubwira ati: “Uyu ni umubiri wanje, aya ni amasozi yanje.” Igihe cose duhawe Ukaristiya, tuba twakiriye rwa rukundo rwo ku musalaba rudukiza rukatugira basha.

1. Ukaristiya: Isoko y'Ubumwe i Rabiro
    Muri uyu musi mukuru, igisomwa canke amagambo ya Yezu aradusaba kureba bagenzi bacu. Umubiri wa Kristu turonka ngaha ku gicaniro c’i Rabiro uduhamagarira kuba umubiri umwe. Ntidushobora gusangira aka kamene k’ijuru ngo hanyuma tubane mu mice, mu mashari canke mu kutumvikana mu mibano yacu. Ukaristiya ni yo soko y’ubumwe bwacu. Iduha ingoga zo kubabarirana no gufashanya nk'abana b'Imana imwe.

​2. Isakramentu ry'Urukundo rwigaragaza
    Bavukanyi, Yezu aza iwacu mu tuntu duto: umukate n'umuvinyu. Na twebwe uyu musi, ijambo ry’Imana riratwibutsa ko dukwiye kuba "Ukaristiya ihagaze" mu ngo zacu, mu mirima yacu, no mu bice byose vy’i Rabiro.
    Turabe abasaba imfashanyo,
    Turebe abari mu marira,
    ​Turebe abagendana ukwitemba gufise intege nkeya. Uko twakira Yezu mu murego w’isengesho, ni ko dukwiye kumugandurira mu gufasha abatishoboye n'aboroheje.

3. Gushimira no Kwizera muri Diyosezi ya Gitega
    Uyu musi, mu bumwe na Mwami Mwiza wacu, Musenyeri Mukuru w’iyi Diyosezi Nkuru ya Gitega, n’abasaserdoti bacu badusukurira ngaha i Rabiro, tugire umutima wuzuye ishaka n’ishimwe. Nimuze twemere neza ubu bami bw’Imana buri hagati yacu. Nitwasohoka mu rusengero tugendana Yezu mu mitima yacu, imibano yacu izohinduka, itunge umuryango mwiza, ugeramiwe n’amahoro n’urukundo.

    Twasoreze n’iri sengesho ryiza:
    “Yezu mwiza, Sangwa mu mitima yacu. Komeza ukwemera kw’abakristu b’i Rabiro. Uduhe guhora tuguhasiga mu Karistiya Ntagatifu, kandi utugire abungere b’amahoro n’urukundo mu buzima bwacu bwa minsi yose. Amen.”
    ​Mugire umusi mukuru mwiza w’Umubiri n’Amasozi vya Kristu! Muhezagirwe n'Imana."

    Resulta del tot admirable comprovar que avui dia, amb l'IA al nostre abast, ja no cal passar pel Centre d'Estudis de la Llengua a Muyange, com fèiem altre temps nosaltres cinquanta anys enrere.

    El papa Lleó XIV, que en sap molt d'aquestes tecnologies noves,  no es cansa de repetir-ho per pa i per sal: 
    - L'IA un aliat potent, sempre que el mantenguem sota control i al servei de tota la humanitat

    - És viu reflex del talent humà, fruit del nostre enginy, testimoni de la nostra grandesa, i una demostració clara de la capacitat creadora que Déu ha donat als essers humans. 

    - Por esdevenir una eina positiva per al bé de la humanitat, com a aliada per millorar les condicions de vida, el coneixement i la solució de problemes complexos de les nostres societats.

    - Lluny de demanar que s'aturi la innovació digital, Lleó XIV sosté que és una oportunitat d'or per reactivar la responsabilitat personal, l'ètica i el discerniment humà: contribueix a fer que la ciència i la recerca espiritual s'enriquesquin mútuament.

    - Si s'utilitza bé pot servir per donar veu a comunitats del Sud global tradicionalment excloses, pot ajudar a preservar les cultures locals i a fomentar una cultura de l'encontre.

    Per al papa Lleó XIV, la intel·ligència artificial és una eina magnífica i un aliat legítim per a la humanitat, capaç de potenciar el progrés social, educatiu i mèdic, sempre que s'utilitzi com a mitjà al servei de la dignitat humana i no com un fi que condicioni o substituesqui la persona. 

dimarts, 29 de gener del 2013

En kirundi: Declaració de sobirania del Parlament de Catalunya

El bon amic i company de lluites pastorals i cíviques, el campaner Sebastià Salom i Mas, ha accedit a atendre la petició que li vaig fer l'altre diassa, i me n'ha tramès la feina feta que queda reproduïda tot seguit.

Es tracta, ni més ni pus, que de la traducció al KIRUNDI del text de la Declaració de Sobirania que el Parlament de Catalunya aprovà i difongué en català el 23 de gener de 2013, i que ja ha estat traduït a un bon nombre de llengües arreu del Planeta.

Li n'agraesc profundament l'esforç. Sé que no resulta gens fàcil. Que, al Burundi, fins i tot podria arribar a passar desapercebuda... Peró, no en tenc cap casta de dubte, es tracta d'un gest cívic, cultural i patriòtic de valor incalculable per als Països Catalans.

Moltes gràcies, Sebastià. "Urakoze kuber'ivyo vyose wagize neza cane!"

Ukumenyekana kw’icipfuzo c’ukwikukira kw’igihugu citwa Kataloniya

Nk’uko abanyagihugu benshi baba mu Ntara ya Kataloniya (ikukira muri Espagne) babisavye, Inama Nshingwamateka ya Kataloniya imaze gushinga ingingo yo gutangura inzira w’ukwikukira rwose, kugira ngo abantu baho bashobore gutwara igihugu cabo ukwabo, bakurikiye ivyiyumviro nshimikiro ngenderwako uku bikurikirana:

  • - Ukwigenga mu mwidegemvyo.
    Igihugu ca Kataloniya, gikurikiye iciyumviro c’abaho, coshaka kwikukira no kwigenga.
  • - Ukwitorera amategeko avuye mu matora.
    Inzira y’ukwikukira izokwubaha ivyiyumviro y’abenshi. Abazorongora ibiganiro bazogerageza kuganira no kwumvikana n’iyindi migambwe itoba isangiye ivyiyumviro vyabo rwose, kugira ngo abanyagihugu bose bashobore kubana mu butungane, mu mutekano, mu mwumvikano no mu mwidevemvyo.
  • - Ukwerekana ata guhishanya.
    Abazorongora inzira y’ukwikukira bazomenyesha icese ivyipfuzo vyabo n’intambuko bazotambuka kugira ngo abanyagihugu bose bashobore kubashikiriza ivyiyumviro vyabo.
  • - Ugusangira ikiganiro c’ukwumvikana.
    Bazoganira n’abatwara igihugu co muri Espagne, bazoganira n’abatwara ibihugu vyi Bulaya, bakazoganira n’amashirahamwe yo mu bihugu vyo kw’isi yose.
  • - Ugufashanya kw’abanyagihugu bose.
    Bazorondera uburyo bw’ukwunga ubumwe bw’abari mu gihugu bose, kugira ngo bumve bakunde ico gihugu gishasha kizobabera umuvyeyi kikabatunga.
  • - Ugushirahamwe n’ibindi bihugu vyi Bulaya.
    Bazokurikira uburyo bwo gutwara ibihugu mw’ishirahamwe ryi Bulaya, na cane cane bazosonera itegeko ry’amatora, uburyo bwo gushirahamwe n’ibindi bihugu vyi Bulaya, ngo batere imbere hamwe muri vyose.
  • - Ugukurikira amategeko ngenderwako.
    Bazokoresha mu buryo bwose amategeko azobafasha kwumvikana no kwishira bakizana.
  • - Igikorwa nshimikiro c’Inama-Nshingwamateka.
    Iyo nama, ku kubera ko ari yo iserukira igihugu ca Kataloniya, izoba ifise uruhara ruhambaye muri iyo nzira y’ukwikukira. Ni naco gituma ari yo izotora uburyo n’intambuko bizokurikizwa kugira ngo Ukwikukira kuzobe ukw’ukuri.
  • - Ugukorana kwa bose.
    Inama-Nshingwamateka hamwe n’Abakuru b’Igihugu ca Kataloniya, izotuma abanyagihugu bose, abakuze n’abato, abatunzi n’aboro, amashule, amashirahamwe, imigambwe, eka abantu bose umwe umwe ukwiwe be n’imirwi yose ukwayo ngo bemere gukomeza iyo nzira y’ukwikukira.

Inama Nkuru Nshingwamateka izotera inguvu abanyagihu bose ngo bakure amaboko mu mpuzu, batore amasuka, bagende kurima muri iyo ndimiro y’ukwironderera ukwikukira mu bizotunga ico gihugu ca Kataloniya.

dimecres, 23 de gener del 2013

Kur'abantu b'igihugu citwa Kataloniya

“INZIRA YO KWIGENGA N’UGUSHINGA INGINGO
MU BANTU B’IGIHUGU CITWA KATALONIYA”

Abantu benshi cane b’igihugu citwa Kataloniya baravuze, babikuye ku mutima no ku gushaka kwabo, ko bakeneye bakipfuza kwikukira, kandi Inama Nkuru y’Abashingamateka b’ico gihugu, ari yo yitwa Parlement (Inama Nshingwamateka) yashinze ingingo y’ugutangura inzira nziza y’umwidegemvyo kugira ngo ico gihugu cikukire rwose, abantu baho nabo bashobore kwitorera uburyo bwo kwigenga no kwikukira mu mwumvikano, ata ntambara:

  • - Ni Kwikukira
  • - N'Amategeko y'ukwikukira bose bumvikanyeko
  • - Ni Kwerekana muri vyose itunga ry’igihugu
  • - N'Ikiganiro
  • - Ni Kwumvikana mu gusabikanya itunga ry’igihugu
  • - Ni Kwishimiza intwaro z’abanyabulaya
  • - Ni Kunganisha
  • - N'Igikorwa ngenderwako c’abashingamateka
  • - Ni Kugabangana
Inama Nshingwamateka yo muri Kataloniya itera umwete abanyagihugu bose ngo baje muri iyo nzira izobashikana ku kwikukira kw’igihugu cabo ca Kataloniya.